Νομολογία / Άρθρα

ΑΡΘΡΟ ΑΝΤΩΝΗ Π.ΑΡΓΥΡΟΥ:Η Ακαδημαϊκή Ελευθερία και το «Πανεπιστημιακό Άσυλο»

Πηγή: Νομικό Βήμα, τόμος 59

ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ :


1.1.-Με το άρθρο 16  του Συντάγματος ορίζεται ότι: «1. Η τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες, η ανάπτυξη και η προαγωγή τους αποτελεί υποχρέωση του Κράτους. Η ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσουν από το καθήκον της υπακοής στο Σύνταγμα. 2. Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες. 3… 4.… 5. Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Τα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Κράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους. Συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να γίνει και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόμος ορίζει … 6. Οι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί. Το υπόλοιπο διδακτικό προσωπικό τους επιτελεί επίσης δημόσιο λειτούργημα, με τις προϋποθέσεις που νόμος ορίζει. Τα σχετικά με την κατάσταση όλων αυτών των προσώπων καθορίζονται από τους οργανισμούς των οικείων ιδρυμάτων. Οι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δεν μπορούν να παυθούν προτού λήξει σύμφωνα με το νόμο ο χρόνος υπηρεσίας τους παρά μόνο με τις ουσιαστικές προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 88 παράγραφος 4 και ύστερα από απόφαση συμβουλίου που αποτελείται κατά πλειοψηφία από ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς, όπως νόμος ορίζει. Νόμος ορίζει το όριο ηλικίας των καθηγητών των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων• εωσότου εκδοθεί ο νόμος αυτός οι καθηγητές που υπηρετούν αποχωρούν αυτοδικαίως μόλις λήξει το ακαδημαϊκό έτος μέσα στο οποίο συμπληρώνουν το εξηκοστό έβδομο έτος της ηλικίας τους».
1.2.-Με τις ανωτέρω συνταγματικές διατάξεις κατοχυρώνεται η ελεύθερη ανάπτυξη της επιστήμης, ως θεμελιώδης σκοπός του κράτους, και καθορίζονται οι βασικές προϋποθέσεις και οι αρχές που πρέπει να διέπουν την παροχή της ανώτατης εκπαίδευσης, για την οποία θεσπίζονται συγκεκριμένα οργανωτικά και λειτουργικά πλαίσια που οριοθετούν τη δράση όχι μόνο της διοίκησης αλλά και του κοινού νομοθέτη, κατά τη ρύθμιση από αυτόν των σχετικών θεμάτων. Κατά την έννοια των συνταγματικών αυτών διατάξεων, η ανώτατη εκπαίδευση, σκοπός της οποίας είναι η προαγωγή και μετάδοση της επιστημονικής γνώσης με την έρευνα και τη διδασκαλία, παρέχεται από αυτοτελή ιδρύματα, που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, σύμφωνα αφενός με την αρχή της ακαδημαϊκής ελευθερίας και αφετέρου την αρχή της πλήρους αυτοδιοίκησης των ιδρυμάτων αυτών, η απόφαση της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας 2786/1984 η οποία, ερμηνεύοντας τη σχετική συνταγματική διάταξη, δέχεται ότι: «Η αρχή της πλήρους αυτοδιοικήσεως των ΑΕΙ συνίσταται στην εξουσία των ιδρυμάτων αυτών να αποφασίζουν με δικά τους, αποκλειστικά, όργανα (ατομικά ή συλλογικά), οριζόμενα μεν από τον κοινό νομοθέτη, απαρτιζόμενα, όμως, οπωσδήποτε, από πρόσωπα τα οποία είναι επιφορτισμένα ή μετέχουν κατά τις προαναφερόμενες συνταγματικές διατάξεις, στην πραγμάτωση της εκπαιδευτικής και ερευνητικής αποστολής τους»
1.2.1.-Ειδικότερα: H αρχή της ακαδημαϊκής ελευθερίας  εγγυάται την αδέσμευτη επιστημονική σκέψη, έρευνα και διδασκαλία και νοείται :
α) Ως ως ατομικό δικαίωμα του πανεπιστημιακού ερευνητή ή διδασκάλου, που θεμελιώνει αξίωση έναντι της κρατικής εξουσίας να μην επεμβαίνει με οποιονδήποτε τρόπο στην εκπαιδευτική διαδικασία  αλλά και
β) ως θεσμική εγγύηση  που προστατεύει λειτουργικά  την ελευθερία της επιστημονικής έρευνας και διδασκαλίας δηλ την οργανωμένη  επιστημονική δραστηριότητα,  που αναπτύσσεται , σύμφωνα με κανόνες που θεσπίζει και με οικονομικά μέσα που παρέχει το κράτος, μέσα στα πλαίσια της λειτουργίας  A.Ε.Ι. Για πρώτη φορά έχουμε κατοχύρωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας στο Σ 1927 στο Γ κεφαλαίο του με τον τίτλο ‘Δημόσιον Δίκαιον των Ελλήνων’ . Το άρθρο 21 Σ 1927 ορίζει τα έξης : « Η τέχνη και η επιστήμη και η διδασκαλία αυτών είναι ελεύθεραι , διατελούν δε υπό την προστασίαν του κράτους , το οποίο συμμετέχει εις την επιμέλεια και εξάπλωσιν αυτών». Ακολούθησε η ιστορική απόφαση του ΣτΕ η υπ’αριθ 355/1943  ( Δίκη των τόνων ) το Δικαστήριο αποδέχτηκε την αρχή της ελευθερίας της ακαδημαϊκής ελευθερίας υπό το κράτος του τότε ισχύοντος Σ 1911
1.2.2.- H ακαδημαϊκή ελευθερία  καταλαμβάνει αποκλειστικά και μόνον το εκπαιδευτικό προσωπικό των ΑΕΙ (ΣτΕ 3894/1996 ΤΟΣ 1997(161,ΣτΕ 2136/1991) είναι, ως προς το περιεχόμενο και τη μέθοδο της διδασκαλίας και της έρευνας, απόλυτη και ισχύει έναντι πάντων, μη επιδεχόμενη άλλους περιορισμούς από εκείνους που απορρέουν από την υποχρέωση σεβασμού εκ μέρους του πανεπιστημιακού διδασκάλου ή ερευνητή των άλλων διατάξεων του Συντάγματος.
Ο κοινός νομοθέτης έχει βέβαια την ευχέρεια να ορίσει το γνωστικό αντικείμενο της διδασκαλίας και της έρευνας, δεν επιτρέπεται όμως να θεσπίσει τέτοιους οργανωτικούς ή λειτουργικούς κανόνες, οι οποίοι, έστω και εμμέσως, συνεπάγονται περιορισμούς στην ακαδημαϊκή ελευθερία (ΣτΕ Ολ. 2786/1984,ΣτΕ338/2011) Για την πραγματοποίηση της επιστημονικής έρευνας και διδασκαλίας μέσα στο πλαίσιο των αρχών της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της αυτοδιοίκησης των Α.Ε.Ι., ο συνταγματικός νομοθέτης προέβλεψε την ύπαρξη διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού, τα μέλη του οποίου αναγνωρίζονται ως δημόσιοι λειτουργοί, τελούντες υπό ιδιαίτερο προστατευτικό καθεστώς εγγυώμενο την προσωπική και λειτουργική τους ανεξαρτησία (ΣτΕ 2786/1984 Ολ., 246/2006). Εκ τούτου έπεται ότι, κατά την οργάνωση των καθηκόντων των ανωτάτων εκπαιδευτικών λειτουργών, πρέπει να εξασφαλίζεται η άσκηση του ερευνητικού και διδακτικού τους έργου. Συνεπώς, η κατάρτιση των προγραμμάτων της πανεπιστημιακής διδασκαλίας πρέπει να παρέχει συγκεκριμένες δυνατότητες ασκήσεως του ατομικού αυτού δικαιώματος προς έρευνα και διδασκαλία (ΣτΕ 3478-3479/2001, 2460-2461/2002, 1234/2003, 56/2005, 246/2006).
Η ένταξη της ακαδημαϊκής ελευθερίας στην κατηγορία των θεσμικών εγγυήσεων επιβάλλει στο κράτος: να εξασφαλίζει την εκπλήρωση της αποστολής των πανεπιστημίων και να την υποστηρίζει με όλα τα αναγκαία (και ιδίως τα οικονομικά)μέσα (ΣτΕ 4009/2000 )
2.Η ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΑΕΙ: 2.1.-Από την παράγραφο 5 (εδαφ. α' και β') του άρθρου 16 του ισχύοντος Συντάγματος (1975) προκύπτει ότι, η καθιερουμένη πλήρης αυτοδιοίκηση  των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων περιλαμβάνει: Α)την εξουσία εκλογής των οργάνων διοικήσεως του πανεπιστήμιου (ΣτΕ 2298/1979)    β)την εξουσία εκλογής  με δικά τους όργανα του διδακτικού (κυρίου και βοηθητικού) προσωπικού τους .γ)την άσκηση του εκπαιδευτικού τους έργου ,όπως η κατάρτιση προγραμμάτων σπουδών κλπ. Είναι προφανές ότι  η αυτοδιοίκηση είναι ουσιώδες στοιχείο  της ακαδημαϊκής ελευθερίας ,«αποτελεί όμως πλέον αυτοτελώς προστατευόμενο μέγεθος» . «Απόρροια της πλήρους αυτοδιοίκησης πρέπει να θεωρηθεί επίσης η κατοχύρωση του πανεπιστημιακού ασύλου και η συγχώνευση ή κατάτμηση των ΑΕΙ (ΣτΕ 906/1995 και Πρακτικό με αριθμό 160/2005 του Ε' Τμήματος του ΣτΕ) ».
2.2.-Η εποπτεία του Κράτους επί των ΑΕΙ  περιορίζεται, κατά την έννοια του άρθρου 16 Σ στον έλεγχο νομιμότητος και μόνον των σχετικών με τα ανωτέρω θέματα πράξεων, των οργάνων τους, αποκλειομένου του ουσιαστικού ελέγχου των πράξεων αυτών αφού θα ήταν ασυμβίβαστος προς "πλήρη" αυτοδιοίκηση των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, η οποία σε κάθε περίπτωση  θα ήτο κενή περιεχομένου (ΣτΕ 2216/1977). Εξ άλλου, εφόσον δεν τους παραχωρήθηκε αυτονομία τα ΑΕΙ , το κράτος διατηρεί την εξουσία: α) να καθορίζει την αρμοδιότητα τους και β) να προβαίνει στην οργάνωση τους, εντός των διαγραφομένων υπό του Συντάγματος πλαισίων. Ασκώντας δε έλεγχο νομιμότητος επί των διοικητικών τους πράξεων υποχρεούται ταυτόχρονα στην οικονομική ενίσχυση τους, σύμφωνα άλλωστε με την ρητή ρύθμιση του άρθρου 16 παρ 5 Σ. Διά τους ανωτέρω λόγους κατοχυρώνονται συνταγματικά οι αρχές της ακαδημαϊκής ελευθερίας και η ελευθερία της επιστήμης της έρευνας και της διδασκαλίας. Η κατοχύρωση αυτή δεν καλύπτει μόνο τη συλλογική δραστηριότητα, αλλά αφορά και σε κάθε ατομική δράση. Συνέπεια της ελευθερίας της αυτοδυνάμου διδασκαλίας ως ατομικού δικαιώματος, που αναφέρεται σε όλο το διδακτικό προσωπικό είναι το δικαίωμα μαθήσεως των φοιτητών, που στα σύγχρονα πανεπιστήμια δεν είναι απλοί χρήστες της παρεχομένης υπηρεσίας, αλλά παράγοντες συμμετέχοντες στην άσκηση της. (ΣτΕ 2805/1984 Ολ).
2.3.- Τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία Αρεταίειο και Αιγινήτειο  σύμφωνα με το άρθρο 308 παρ. 1 του ν. 5343/1932  και με τα άρθρα 1, 2 και 5 του π.δ/τος 423/1991 δεν υπάγονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας αλλά στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών με ευθεία διάταξη νόμου μη έχοντα ιδία προσωπικότητα. ενώ τα ΑΕΙ είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου πλήρως αυτοδιοικούμενα, η δε κρατική εποπτεία ασκείται σε αυτά μόνο από τον Υπουργό Παιδείας διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του άρ. 3 ν. 1268/82 και ήδη με το άρθρο 1 παρ 1 του ν 4009/2011, διότι διαφορετικά και αποκλειστικά ως προς αυτά, θα παραβιαζόταν η πλήρης αυτοδιοίκηση αυτών, μέρος της οποίας αποτελεί και η διοικητική αυτοτέλεια αυτών, της εποπτείας του κράτους περιοριζόμενης μόνο σε έλεγχο νομιμότητας όπως απαιτεί ο συνταγματικός νομοθέτης με τη διάταξη του άρ. 16 παρ. 5 του Συντάγματος .Πλην όμως η Πολιτεία προέβη σε ανεπίτρεπτη παρέμβαση στη πλήρη αυτοδιοίκηση του Πανεπιστημίου Αθηνών αφού στο νομοσχέδιο με τίτλο «Ανασυγκρότηση Φορέων Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Κέντρα Αποκατάστασης, Αναδιάρθρωση Ε.Σ.Υ. και άλλες διατάξεις» στο άρθρο 24 ορίζεται ότι «Οι διατάξεις των παραγράφων 11 έως 13 του άρθρου66 του ν. 3984/2011 (Α΄ 150) που αφορούν τη διασύνδεση των διοικήσεων των Νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ., εφαρμόζονται αναλογικά και για τις διοικήσεις των Νοσοκομείων Αρεταίειο και Αιγινήτειο. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης καθορίζονται τα μέλη των ενιαίων συλλογικών οργάνων, η έδρα, η θητεία τους, οι αρμοδιότητές τους, οι αρμοδιότητες του κοινού Προέδρου και κάθε άλλο ζήτημα για την υλοποίηση της διασύνδεσης.»
3.ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΑΣΥΛΟ:3.1. Mέ την λέξη «ασυλο» είναι ο τόπος, οπου ο καταφεύγων είναι ασφαλής και παραδοσιακα ο χώρος καθίσταται «απαραβιαστος»  Η πρώτη καταπάτηση ιερού ασύλου στην ιστορία είναι γνωστή ως το «Το Κυλώνειον Άγος ».
3.1.1.-Το Πανεπιστημιακό Άσυλο , Ακαδημαϊκό Άσυλο  ή Άσυλο  χαρακτηρίζει την ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και διδασκαλία, καθώς και την ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών μέσα σε πανεπιστημιακούς χώρους, για τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας(διδάσκοντες και διδασκομένους).
Το άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των ιδρυμάτων και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει αλλά από οποιαδήποτε μορφής παρέμβαση ή οποιασδήποτε  μορφής και φύσεως εξουσίας(κρατική ή ιδιωτικής) στις ακαδημαϊκές διαδικασίες όπου και αν αυτές αναπτύσσονται εντός των ΑΕΙ .
Με άλλα λόγια, το πανεπιστημιακό άσυλο αποτελεί κατά την αποψη μας αναγκαίο στοιχείο της ακαδημαϊκής ελευθερίας και ουσιώδης προϋπόθεση της πλήρους αυτοδιοικήσεως των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών  Ιδρυμάτων . Όταν αναφερόμεθα στο πανεπιστημιακό άσυλο δεν εννοούμε σε καμιά απολύτως περίπτωση στην με οποιοδήποτε τρόπο και από οποιονδήποτε παραβίαση  των διατάξεων του Σ και της Συμβάσεως για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Η ύπαρξη πανεπιστημιακού Ασύλου στο πρώτο πανεπιστήμιο του Δυτικού Κόσμου, που είναι το πανεπιστήμιο της Bologna, στην Ιταλία. Αυτό το άσυλο θεσμοθετήθηκε με ένα νομικό κείμενο το οποίο ονομάζεται Authentica Habita(ή Constitutio Habita) και το οποίο έγινε νόμος το 1158, όπως ανακαλύπτουμε, από τον Φρειδερίκο – τον πρώτο- Μπαρμπαρόσα. Σκοπός του νομικού κειμένου ήταν να ανακηρυχθεί το πανεπιστήμιο χώρος των θεραπόντων, δηλαδή των υπηρετών, της Επιστήμης, δίχως καμία άλλη εξωτερική εξουσία , να μπορεί να παρέμβει και να άρει αυτήν την ανεξαρτησία. Εξουσία κοσμική τότε ασκούσε όχι μόνον το Κράτος, αλλά και ο Παπισμός .
3.1.2.- Το πανεπιστημιακό άσυλο, η απαγόρευση δηλαδή της εισόδου αστυνομικών στο Πανεπιστήμιο χωρίς άδεια της Συγκλήτου, αποτελούσε ήδη από το 19ο αιώνα εθιμικό δίκαιο των ελληνικών ΑΕΙ. Την καταπάτησή του από τους αστυνομικούς  επικαλέστηκαν μεταξύ άλλων και οι ένοπλοι φοιτητές που πραγματοποίησαν την πρώτη κατάληψη πανεπιστημιακού κτιρίου στην Αθήνα, τον Ιανουάριο του 189.Από τον Δεκέμβριο του 1896 έως και τον Ιανουάριο του 1897 διαδραματίσθηκαν στην Αθήνα πολύ σοβαρά γεγονότα, τα λεγόμενα «Γαλβανικα». με πρωταγωνιστές τους φοιτητές του Εθνικού Πανεπιστημίου. θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν σαν την πρώτη στην ιστορία του φοιτητικού κινήματος κατάληψη κτιρίου , και την έναρξη της συζήτησης για Πανεπιστημιακό άσυλο.
3.1.3.- Ο Οργανισμός του Πανεπιστημίου Αθηνών(ν 5343/1932)  προέβλεπε την ύπαρξη του πανεπιστημιακού ασύλου και μάλιστα στα άρθρα του 124-127 με χαρακτηριστική αναφορά στο άρθρο 125 όπου ορίζεται ότι: . «2. Η εις τοιαύτην συνέλευσιν προσέλευσις επιτρέπεται μόνον τοις φοιτηταίς, ουδενός άλλου πλήν του διδακτικού προσωπικού του πανεπιστημίου δυναμένου να παρευρίσκηται άνευ αδείας του πρυτάνεως. Ως πρός την τήρησιν της διατάξεως ταύτης είναι υπεύθυνοι οι την συνέλευσιν προσκαλέσαντες» Η πρυτανική άδεια για την είσοδο της αστυνομίας στους πανεπιστημιακούς χώρους τηρήθηκε με εξαίρεση τις ανώμαλες περιόδους, όπως της δικτατορίας, με αποκορύφωμα τα τραγικά αιματηρά και δραματικά γεγονότα του Νοεμβρίου 1973 στο ΕΜΠ η Σύγκλητος του ΕΜΠ αρχικά αρνήθηκε να επιτρέψει εισβολή της αστυνομίας, επικαλούμενη ακριβώς το πανεπιστημιακό άσυλο στο ΕΜΠ, ενώ στις 14 Φεβρουαρίου 1973, η Σύγκλητος του ΕΜΠ υπέβαλε την παραίτησή της λόγω της παραβίασης του ασύλου.-
3.1.4. Κατά τις συζητήσεις  του Σ 1975 στην Ε Αναθεωρητική Βουλή  η ακαδημαϊκή ελευθερία συνδέθηκε με την ανάγκη συνταγματικής κατοχύρωσης του ακαδημαϊκού ασύλου. Την άποψη αυτή υποστήριξαν οι αγορητές της μειοψηφίας . Μεταξύ η ιστορική αγόρευση του Ε. Παπανούτσου , ο οποίος μεταξύ άλλων υποστήριξε : «Η τέχνη και η επιστήμη , η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθεραι η δε προώθησις και ανάπτυξις αυτών αποτελούν υποχρέωσιν του Κράτους . Δεν υπάρχει εδώ κάποια ασυμφωνία . Μετά την τέλειαν όμως προστασία  μας είναι να γίνει μια μικρή προσθήκη , η εξής : Η ακαδημαϊκή ελευθερία και το  άσυλον είναι απαραβίασται. Όταν λέγωμεν ακαδημαϊκή ελευθερία και ακαδημαικόν άσυλον θα εννούμεν συγκεκριμένα ότι είναι απαραβίαστα διότι ακριβώς ο πνευματικός χώρος είναι τέμενος της Ανώτατης Εκπαιδεύσεώς μας»  Την ανάγκη άλλωστε συνταγματικής κατοχύρωσης του  ασύλου  υποστήριξαν ο γενικός εισηγητής της μειοψηφίας καθηγητής Δ. Τσάτσος , ο καθηγητής Γ.Α.Μαγκάκης , ο Α. Παπανδρέου και πολλοί άλλοι .Τελικά το θέμα του ασύλου αφέθηκε να ρυθμιστεί με νόμο.
 3.1.5. Τον Μάιο του 1977,ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευστάθιος Μπλέτσας γνωμοδότησε με την 6/23-3-1997 Γνωμοδότηση του  , έπειτα από σχετικό ερώτημα του Yπουργείου Δημόσιας Τάξης, «…η έννοια του “ασύλου” των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων … έγκειται εις την, εκ της συνταγματικώς κατοχυρωμένης ελευθερίας της τέχνης και της επιστήμης, ως και της ερεύνης και διδασκαλίας (άρθρο 16 παρ. 1), προκύπτουσαν απαγόρευσιν επεμβάσεως του εποπτεύοντος αυτά Κράτους, δια της επιβολής, ακόμη και δια νόμου, περιορισμών ή μέτρων περικοπτόντων κατ’ ουσίαν το περιεχόμενον της ελευθερίας ταύτης. … Ειδικώτερον η παρουσία της αστυνομικής αρχής και η υπ’ αυτής ενέργεια των εκ των νόμων επιβαλλόμενων εις αυτήν, εις προσιτούς εις πάντα Πανεπιστημιακούς χώρους, ως λ.χ. εις τον προ του κεντρικού κτιρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών τοιούτον, δεν χρήζει της αδείας οιουδήποτε. Το αυτό και προκειμένου περί περικλείστων Πανεπιστημιακών χώρων, εφ’ όσον αι είσοδοι προς αυτούς παραμένουσι ανοικταί δια την ανέλεγκτον είσοδον των βουλομένων. … Εάν αι παρεκτροπαί [εις τας, εις κλειστούς ή περικλείστους χώρους των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, πραγματοποιουμένας φοιτητικάς συνελεύσεις] προσλαμβάνουν τον χαρακτήρα ... [εγκλήματος, εξ επαγγέλματος διωκτέου], η είσοδος της αστυνομικής αρχής εις τον χώρον της συνελεύσεως είναι επιβεβλημένη εκ των καθηκόντων της και δεν χρήζει άδεια τινός. … Εις τους διέποντας τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα νόμους δεν ενεύρομεν – ευλόγως – διάταξιν θέτουσαν ως όρον, δια την είσοδον, διαρκούσης της λειτουργίας των, της αστυνομικής αρχής εις κλειστόν ή περίκλειστον πανεπιστημιακόν χώρον, προς σύλληψιν εγκληματούντος εις αυτούς ή εγκληματήσαντος οιουδήποτε ατόμου ή προς βεβαίωσιν και συλλογήν στοιχείων περί του εγκλήματος, την προς τούτο άδειαν του Πρυτάνεως, ήτοι του εκ του νόμου υποχρέου να γνωστοποιήση εις την αστυνομικήν αρχήν το έγκλημα ή την παρουσίαν του εγκληματίου και να προκαλέση ούτω την εις τους πανεπιστημιακούς χώρους παρουσίαν αυτής. ...»Οι θυελλώδεις αντιδράσεις οδηγησαν την 14/5/1977 τον Υπουργό Παιδείας Γεώργιο Ράλλη να ξεκαθαρίσει ότι «η κυβέρνηση αναγνωρίζει ουσιαστικά και στην πράξη το πανεπιστημιακό άσυλο».
Στην ίδια κατεύθυνση στάθηκε το σύνολο του νομικού κόσμου με χαρακτηριστικές τις δηλώσεις   των Πρυτάνεων του Πανεπιστημίου Αθηνών Ν Ματσανιώτη  και Θεσσαλονίκης Ι. Δεληγιάννη. αλλά και της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου Αθηνών των καθηγητών  ΓεωργίουΚουμάντου,ΓΑΜαγκακη ,ΝικολαουΠαπαντωνίου,Δ.Τσατσου,Κ,Μπεη ,Β.Φιλια ,Τότε ο Αριστόβουλος Μανεσης δήλωσε: ««Η προστασία του Πανεπιστημιακού ασύλου συνέχεται άρρηκτα τόσο με την ελευθερία της επιστημονικής έρευνας και διδασκαλίας όσο και με την αυτοδιοίκηση των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και συνεπώς εμπεριέχεται στην ακαδημαϊκή ελευθερία που κατοχυρώνεται με το άρθρο 16 τον Ισχύοντος Συντάγματος. Το Πανεπιστημιακό άσυλο έγκειται βασικά, σύμφωνα με παλιά ευρωπαϊκή παράδοση, στο εξής: Ή τήρηση  της τάξης και της ασφάλειας στο σύνολο του χώρου τον προορισμένου για την εξυπηρέτηση της λειτουργίας τών ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα και ευθύνη των αρχών πού διοικούν το ίδρυμα. Συγκεκριμένα, χωρίς τη θέληση τους ή αστυνομία δεν μπορεί να εισδύσει και επέμβει, παρά μόνο σε περίπτωση πού τελείται αξιόποινη πράξη στρεφόμενη κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας. Δυστυχώς κατά την ψήφιση του νέου Συντάγματος ή κυβέρνηση, δια του τότε υπουργού Παιδείας, αρνήθηκε να γίνει στο άρθρο 16 ρητή μνεία του Πανεπιστημιακού ασύλου. Από αύτη την άποψη λέγεται συνήθως ότι το Πανεπιστημιακό άσυλο δεν είναι νομικά κατοχυρωμένο. Ουσιαστικά πάντως έχει κατακτηθεί με τους αγώνες της φοιτητικής νεολαίας, ιδίως κατά τη διάρκεια της τελευταίας δικτατορίας. Και ή κατάκτηση αυτή, 'έστω κι αν υποτεθεί ότι δεν είναι ακόμη θεσμοποιημένη, έχει όμως αναγνωρισθεί στην πράξη κι από τις πανεπιστημιακές αρχές κι από το υπουργείο Παιδείας. "Αν δεν είχε καθυστερήσει τόσο πολύ ή τυπική νομική κατοχύρωση της κι αν δεν είχε ψηφισθεί ο νόμος 410/1976, πού ανοίγει το δρόμο για καταχρηστικές «διεισδύσεις» της αστυνομίας στους πανεπιστημιακούς χώρους, δεν θα υπήρχε σήμερα αντικείμενο για γνωμοδότηση του εισαγγελέα τον Αρείου Πάγου. Εν πάση περιπτώσει οφείλω να επισημάνω, άτι τα όσα φέρονται ως γραφόμενα στην πρόσφατη εισαγγελική γνωμοδότηση για την παρουσία της αστυνομίας σε φοιτητικές συνελεύσεις αντιβαίνουν κατάφορα προς τις διατάξεις του άρθρον 11 του νέου μας Συντάγματος, πού απαγορεύει —και πρόκειται για μια από τις πιο θετικές καινοτομίες του— την παρουσία τής αστυνομίας στις εν γένει δημόσιες (δηλαδή με είσοδο ανοικτή) συναθροίσεις σέ κλειστό χώρο. Και οδηγεί σε ουσιαστική κατάλυση της συνταγματικά κατοχυρωμένης ακαδημαϊκής ελευθερίας ή αναγνώριση στην αστυνομία δικαιώματος να επεμβαίνει όταν «κατά την κρίση της» οι συνελεύσεις των φοιτητών δεν έχουν σαν αντικείμενο θέματα πού τούς «αφορούν ως τοιούτους» και συνεπώς «παρεκκλίνουν του σκοπού» τους, μετατρεπόμενες σε πολιτικές συναθροίσεις, στις όποιες ενδέχεται να εισδύσουν τρίτοι κλπ. Οι θέσεις αυτές δεν είναι μόνο συνταγματικά, αλλά και δημοκρατικά απαράδεκτες. ' Οπισθοδρόμηση στις αστυνομεύσεις του πανεπιστημιακού χώρου δεν πρόκειται να γίνει σήμερα ανεκτή. Φοβάμαι ότι ή πρόσφατη γνωμοδότηση του κ. Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου δεν συμβάλλει στην ομαλή λειτουργία των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων».
3.1.6.- Η ρύθμιση του πανεπιστημιακού ασύλου είναι η ρύθμιση με το άρθρο 2 του ν. 1268/1982  «Ακαδημαϊκές ελευθερίες και Πανεπιστημιακό Άσυλο.» και τα άρθρα 2 και 7 του ν. 1404/1983 (ΦΕΚ 173 Α’)  όπως τροποποιήθηκε με Άρθρο 3 του Νόμου 1549/2007 (ΦΕΚ Α 69/20.03.2007) με τα ακόλουθα στοιχεία:
1)Στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και διαδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών.
2) Δεν επιτρέπεται η επιβολή ορισμένων μόνον επιστημονικών απόψεων και ιδεών και η διεξαγωγή απόρρητης έρευνας.
3)Το ακαδημαϊκό άσυλο  αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των Α.Ε.Ι. και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει. Το πανεπιστημιακό άσυλο , στηρίζεται στο αντικειμενικό γεγονός τους χώρου και όχι στο υποκειμενικό γεγονός της ιδιότητας των προσώπων  Το πανεπιστημιακό άσυλο αποτελεί ζωντανή πραγματικότητα που είτε υπάρχει νόμος ,είτε όχι, προστατεύεται έμμεσα από το σύνταγμα αφού αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της αυτοδιοίκησης των ιδρυμάτων και μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί «συνταγματικό έθιμο »,η δε κατάργηση του αποτελεί σημαντικό γεγονός για την λειτουργία των Ιδρυμάτων.
4)Το ακαδημαϊκό άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους του Α.Ε.Ι. στους οποίους γίνεται εκπαίδευση και έρευνα. Οι χώροι αυτοί καθορίζονται με απόφαση και ευθύνη της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι..
5)Δεν επιτρέπεται η επέμβαση δημόσιας δύναμης στους παραπάνω χώρους, παρά μόνο κατόπιν πρόσκλησης ή άδειας του αρμόδιου οργάνου του Ιδρύματος και με την παρουσία εκπροσώπου της δικαστικής αρχής.   
6)Αρμόδιο όργανο για την πρόσκληση ή άδεια, είναι  το Πρυτανικό Συμβούλιο για τα Πανεπιστήμια και το Συμβούλιο για τα Τ.Ε.Ι., με δικαίωμα ψήφου όλων των μελών τους.
7) Τα όργανα αυτά συνέρχονται αμέσως, αυτεπαγγέλτως, ή μετά από καταγγελία. Το αρμόδιο όργανο αποφασίζει κατά πλειοψηφία, τηρουμένων των διατάξεων του Εσωτερικού Κανονισμού του οικείου ιδρύματος και του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας. 8)Επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμοδίου οργάνου του Α.Ε.Ι. επιτρέπεται μόνον εφ’ όσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής.   
9)Οι παραβάτες των διατάξεων του άρθρου αυτού για το ακαδημαϊκό άσυλο τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών μετά από έγκληση του αρμόδιου οργάνου της παραγράφου 5 του άρθρου αυτού ή της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι..
Το πανεπιστημιακό άσυλο μπορούσε  να αρθεί όπως ρητά οριζε ο νόμο ν. 1268/1982ς:
α. Με «πρόσκληση ή «άδεια» από το αρμόδιο όργανο του Ιδρύματος και με την παρουσία εκπροσώπου της δικαστικής αρχής. (άρθρο 3 παραγ.4 Ν 3549/2007)
Η «πρόσκληση » αφορούσε  πρωτοβουλία του αρμόδιου οργάνου του Α.Ε.Ι. , ενώ η «άδεια» αφορούσε  αίτηση του αρμόδιου οργάνου του Ιδρύματος
Τόσο η πρόσκληση όσο και η άδεια μπορούσαν  να αφορούν όλους τους χώρους του Α.Ε.Ι. ή και ορισμένο μόνο χώρο του ΑΕΙ .
β. Επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμόδιου οργάνου του Α.Ε.Ι. επιτρέπεται μόνον εφόσον διαπράττονται  αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα  εγκλήματα κατά της ζωής.
Συνεπώς: Στην εποχή της  η ρύθμιση του ακαδημαϊκού ασύλου, αποτελούσε μια δημοκρατική κατάκτηση, καθιστώντας την παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου ιδιώνυμο αδίκημα Το πανεπιστήμιο χρειάζεται την αυτοδιοίκηση και την οικονομική του αυτοτέλεια  και το άσυλο όχι για να προασπίσει την ανομία, αλλά για να εξασφαλισθεί η –χωρίς παρεμβάσεις με καταναγκασμούς ή εξαρτήσεις- επιστημονική έρευνα, η ανεξαρτησία της γνώμης και η ελεύθερη παραγωγή και μετάδοση της γνώσης. Το πανεπιστημιακό άσυλο αφενός δεν μπορεί να παρέχει ποινική ασυλία, αφετέρου δεν μπορεί να απαλλάσσει από την ποινική ευθύνη όταν διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής ( βλ άρθρο 2 παράγραφος 7 του νόμου 1268/1982).
3.1.7.-  Η Γνωμοδότηση του ΕισΑΠ 1/2003 Ευάγγελου Κρουσταλάκη:
«1. Σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 1 του Συντάγματος, η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες. Και σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 2 του Ν 1268/1982, η ακαδημαϊκή ελευθερία στη διδασκαλία και την έρευνα, καθώς και η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, κατοχυρώνεται στα ΑΕΙ. Εξάλλου στην παρ. 4 του ίδιου άρθρου 2 του Ν 1268/1982, για την κατοχύρωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας, της ελεύθερης επιστημονικής αναζήτησης και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, αναγνωρίζεται το Πανεπιστημιακό Άσυλο. Το Άσυλο αυτό, κατά την επόμενη παρ. 5 του ως άνω άρθρου, καλύπτει όλους τους χώρους των ΑΕΙ, που αναφέρεται στην παρ. 6 του ίδιου άρθρου. Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 7 του εν λόγω άρθρου, επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμόδιου οργάνου του ΑΕΙ επιτρέπεται μόνον εφόσον διαπράπονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής. 2. Από τον συνδυασμό όλων αυτών των διατάξεων, ερμηνευομένων υπό το πνεύμα της συνταγματικής κατοχύρωσης της επιστήμης, της έρευνας και της διδασκαλίας, συνάγονται οι εξής αρχές: α) Το Πανεπιστημιακό Άσυλο έχει καθιερωθεί για την κατοχύρωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας, της ελεύθερης επιστημονικής αναζήτησης και της ελεύθερης διακίνησης ιδεών. β) Για τον σκοπό αυτό, της κατοχύρωσης των ελευθεριών που προαναφέρθηκαν, απαγορεύεται η επέμβαση της δημόσιας δύναμης σε όλους τους χώρους των ΑΕΙ. γ) Ενώ, κατ` εξαίρεση, γίνεται ανεκτή η επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμόδιου οργάνου του ΑΕΙ μόνον εφόσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής (τα τελευταία έστω και αν είναι πλημμελήματα). 3. Ενόψει όλων αυτών: α) Ο χώρος της Φοιτητικής Εστίας του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, που περιλαμβάνεται στην περίφρακτη έκταση της Πολυτεχνειούπολης, δεν καλύπτεται από το Πανεπιστημιακό Ασυλο υπό την προεκτεθείσα έννοιά του, αφού στο χώρος αυτό δεν πραγματοποιείται ακαδημαϊκή διδασκαλία ούτε επιστημονική αναζήτηση και έρευνα, και, συνεπώς, δεν μπορεί να γίνει λόγος για ελεύθερη διακίνηση σ` αυτόν ιδεών και για κατοχύρωση ακαδημαϊκής ελευθερίας. β) Επομένως είναι επιτρεπτή η παρουσία στον εν λόγω χώρο αστυνομικών και αστυνομικών περιπόλων, για πρόληψη ή καταστολή αξιόποινων πράξεων γενικών, και ιδίως διακίνησης και χρήσης ναρκωτικών, χωρίς άδεια του πιο πάνω αρμοδίου οργάνου του ΑΕI. γ) Η παρουσία αυτή αφορά όλους τους χώρους της Φοιτητικής Εστίας και την περιβάλλουσα αυτή έκταση, όπως οριοθετείται από την Πρυτανεία του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου. Συνδρομή ειδικών προϋποθέσεων δε απαιτείται για την παρουσία αυτή των αστυνομικών.»
3.1.8.- Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΥΛΟΥ 
Την άποψη για την πλήρη  νομοθετική κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου είχαν στο παρελθόν εκφράσει αρκετοί. Ο Καθηγητής Νίκος  Αλιβιζάτος  αναφέρει¨: «Το άσυλο δεν κατοχυρώνεται νομοθετικά πουθενά στον κόσμο. Γιατί, στις μεν δημοκρατίες, η αστυνομία ούτε που διανοείται να επέμβει στα ΑΕΙ χωρίς να κληθεί από τις πανεπιστημιακές αρχές. Στις δε δικτατορίες επεμβαίνει ούτως ή άλλως χωρίς να ρωτήσει κανέναν. Η ρητή νομοθετική κατοχύρωση του ασύλου, με τον νόμο-πλαίσιο του 1982, είχε συμβολικό νόημα. Θεσπίσθηκε για να τιμήσει τους φοιτητικούς αγώνες κατά της δικτατορίας, και όχι γιατί το πανεπιστημιακό άσυλο παραβιάσθηκε ποτέ, μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Για συμβολικούς λοιπόν πρωτίστως λόγους, πρέπει και σήμερα η νομοθετική κατοχύρωση του ασύλου να καταργηθεί. Όχι απλώς επειδή, υπό τις σημερινές συνθήκες, δεν υπηρετεί καμιάν απολύτως σκοπιμότητα. Αλλά γιατί το άσυλο, έτσι όπως έχει καταντήσει, υποθάλπει, περισσότερο από κάθε άλλο παράγοντα, τη βία και την ανομία.»Αξίζει όμως ν’ αναφερθεί το ψήφισμα της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, «Ψήφισμα για το ζήτημα του Πανεπιστημιακού Ασύλου, 27.09.07» με εισήγηση του Αντώνη Μανιτάκη, κατά την οποία «η παραβίαση πάντως του ασύλου κινδυνεύει, βέβαια, ακόμη και σήμερα, κυρίως από τις δημόσιες αρχές και ειδικά από τις αστυνομικές, απέναντι στις οποίες και στρέφεται». Υπάρχει άλλωστε η άποψη  ότι: «… η κατάργηση (όχι, προφανώς, η ρύθμιση επιμέρους πλευρών της προστασίας του ασύλου) εκφεύγει της αρμοδιότητας του κοινού νομοθέτη. Και τούτο γιατί τούτο έχει διπλή συνταγματική κατοχύρωση, αφενός ως έκφανση της ακαδημαϊκής ελευθερίας και αφετέρου λόγω σχετικού συνταγματικού εθίμου. Συνεπώς, το άσυλο προϋπήρχε της νομοθετικής του κατοχύρωσης και για το λόγο αυτό ο νομοθέτης του ν. 1268/1982 συνειδητά χρησιμοποίησε τη φράση «αναγνωρίζεται το Πανεπιστημιακό Άσυλο» για να δείξει ακριβώς ότι δεν θεσπίσθηκε το πρώτον, αλλά υφίστατο ήδη, ως εθιμικός κανόνας συνταγματικής περιωπής, κατά το χρόνο της ρύθμισης».
Στο άρθρο 3 παρ.2 και  3 του νόμου 4009/ΦΕΚ 195/Α/6.9.2011 « Δομή, λειτουργία, διασφάλιση της ποιότητας των σπουδών και διεθνοποίηση των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.» ορίζεται ότι: «2. Σε αξιόποινες πράξεις που τελούνται εντός των χώρων των Α.Ε.Ι. εφαρμόζεται η κοινή νομοθεσία. 3. Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταργούνται το άρθρο 2 του ν. 1268/1982 (Α' 87) και οι παράγραφοι 1 έως και 7 και 9 του άρθρου 3 του ν. 3549/2007 (Α' 69).» συνάγεται ότι το άσυλο αυτό παύει κατά νόμο να υφίσταται και ότι εφεξής η δημόσια δύναμη θα επεμβαίνει σε όλους τους πανεπιστημιακούς χώρους, χωρίς περιορισμό.
Στην Αιτιολογική έκθεση του νόμου  αναφέρεται ότι:
 «Το άρθρο 3 αναφέρεται στην ελευθερία της έρευνας, της διδασκαλίας και της διακίνησης ιδεών, η οποία κατά το Σύνταγμα είναι απόλυτη (άρθρο 16). Παράλληλα, αναφέρεται ότι υπεύθυνος για την τήρηση της συνταγματικά κατοχυρωμένης ακαδημαϊκής ελευθερίας και διδασκαλίας, καθώς και για την προστασία και ασφάλεια του προσωπικού και της περιουσίας του Α.Ε.Ι. είναι ο πρύτανης. Τέλος, διευκρινίζεται το αυτονόητο: ότι, όπως και στην υπόλοιπη Ελληνική επικράτεια, έτσι και εντός των χώρων των Α.Ε.Ι., όσον αφορά τις αξιόποινες πράξεις εφαρμόζεται η κοινή νομοθεσία. Πράγματι, η περί «ασύλου» νομοθεσία ακυρώθηκε στην πράξη, καθόσον δεν εφαρμόστηκε, και «στέγασε» παρανομίες κάθε μορφής, επέτρεψε το δημόσιο εξευτελισμό δασκάλων και εντέλει οδήγησε σε απαράδεκτη συρρίκνωση της ελευθερίας του λόγου, της έρευνας και της διδασκαλίας, εκεί όπου εξ ορισμού θα έπρεπε κατ’ εξοχήν να προστατεύεται. Παράλληλα, αποτέλεσε άλλοθι και δικαιολογία για την αστυνομία και τις εισαγγελικές αρχές προκειμένου να μην παρεμβαίνουν, ακόμη και όταν διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα.» 
Στον νόμο 4009/2011 στο άρθρο 5 παρ κγ για τα θέματα που ρυθμίζει ο νέος οργανισμός των ΑΕΙ ορίζεται ότι : «κγ) η διαδικασία για την προστασία και ασφάλεια του προσωπικού και της περιουσίας του ιδρύματος,» ενω στον νόμο 4009/2011 στο άρθρο 6 παρ  ιβ στον εσωτερικό κανονισμό θα ρυθμίζονται» ιβ) ειδικότερα θέματα φύλαξης του ιδρύματος και της περιουσίας του». Σύμφωνα δε με το άρθρο  8 παρ 18 του ν 4009/2011 Ο πρύτανης έχει την αρμοδιότητα να  προΐσταται του ιδρύματος και το διευθύνει, έχει την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών του, επιβλέπει την τήρηση των νόμων, του Οργανισμού και του Εσωτερικού Κανονισμού και μεριμνά για τη συνεργασία των οργάνων του ιδρύματος, των διδασκόντων και των φοιτητών. Λαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση επειγόντων ζητημάτων, όταν τα αρμόδια όργανα διοίκησης του ιδρύματος, πλην του Συμβουλίου, αδυνατούν να λειτουργήσουν και να λάβουν αποφάσεις. Είναι υπεύθυνος για τη λήψη μέτρων για την προστασία και ασφάλεια του προσωπικού και της περιουσίας του ιδρύματος.
Μετά την ανωτέρω ρύθμιση άρθρο 3 παρ.2 και  3 του νόμου 4009/ΦΕΚ 195/Α/6.9.2011  εφαρμόζεται πλέον μόνον η κοινή νομοθεσία και ειδικότερα η διάταξη του άρθρου ‘334 ΠΚ που ορίζει οτι :
«Διατάραξη οικιακής ειρήνης : 3. Όποιος εισέρχεται παράνομα σε κατάστημα ή χώρο δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής υπηρεσίας ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή επιχείρησης κοινής ωφελείας ή παραμένει στους χώρους αυτούς παρά τη θέληση της υπηρεσίας που τους χρησιμοποιεί, της οποίας τη θέλησή του δηλώνει ο νόμιμος εκπρόσωπος ή υπάλληλός της, και προκαλεί έτσι διακοπή ή διατάραξη της ομαλής διεξαγωγής της υπηρεσίας τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.»
Έχει κριθεί ότι: α) Διατάραξη οικιακής ειρήνης και δη είσοδος παράνομα σε κατάστημα ή χώρο, δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής υπηρεσίας ή ΝΠΔΔ παρά τη θέληση της υπηρεσίας. και των νόμιμων εκπρόσωπων. η απόφαση πρέπει να προσδιορίζει αν μόνο κατά την ημέρα της κατάληψης (έναρξη) και όχι και κατά το υπόλοιπο χρονικό διάστημα η κατάληψη έλαβε χώρα σε άλλο χώρο από αυτόν που λειτουργούσαν οι υπηρεσίες του ΝΠΔΔ..  Υπάρχει συγγνωστή νομική πλάνη με την παραδοχή ότι η ενέργεια των κατηγορουμένων έχει τη μορφή διαμαρτυρίας και ως τούτου είχαν την πεποίθηση ότι δεν διαπράττουν κάτι παράνομο. (ΑΠ 28/2010)
β) Διατάραξη λειτουργίας δημόσιας υπηρεσίας.  Είναι έγκλημα υπαλλακτικώς μικτό.  Ο κατηγορούμενος εισήλθε στα γραφεία της υποδιεύθυνσης *** και αξίωνε από τον υποδιευθυντή την απόλυση κρατουμένης, εμμένοντας στο αίτημα αυτό παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις του υπαλλήλου να αποχωρήσει. Ο δόλος προκύπτει από την τέλεση του εγκλήματος, η δε αιτιολόγησή του ενυπάρχει στην γενική περί ενοχής αιτιολογία (ΑΠ (ΠΟΙΝ) 978/2006
γ) Διατάραξη ειρήνης και παράνομη είσοδος σε δημόσια υπηρεσία. Παράνομη είσοδος και παραμονή του κατηγορουμένου στο αεροδικείο κατά τη διενέργεια ένορκης διοικητικής εξέτασης (ΕΔΕ) εις βάρος του. Πρόσκληση αναστάσωσης και διακοπή της συνεδρίασης. Δικαίωμα παράστασης πολιτικής αγωγής έχει, εκτός από το νόμιμο εκπρόσωπο της δημόσιας υπηρεσίας, και η αμέσως παθούσα υπάλληλος. Αιτιολογημένη απόρριψη των ισχυρισμών του κατηγορουμένου για κατάσταση ανάγκης, έλλειψη πρόθεσης και για ακυρότητα της διαδικασίας λόγω παραβίασης των δικαιωμάτων του. (ΑΠ (ΠΟΙΝ1490/2005) Α` ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ, ΝΟΒ 2006/740, ΠΟΙΝΛΟΓ 2005/1318)
δ)Διατάραξη συνεδριάσεων και διατάραξη οικιακής ειρήνης. Παράνομη εισέλευση της κατηγορουμένης στον χώρο συνεδρίασης Επιτροπής Πολεοδομίας. Ισχυρισμός για άρση του αξιοποίνου λόγω ύπαρξης κατάστασης συγκρούσεως καθηκόντων. Απόρριψη ισχυρισμού από το Εφετείο. Απόρριψη λόγου αναίρεσης για έλλειψη αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης. (ΑΠ436/1998  Δ/ΝΗ/1998 (1444), ΠΟΙΝΧΡ/1998 (1075)
ε) Διατάραξη κοινής ειρήνης, διατάραξη οικιακής ειρήνης, διακεκριμένες    φθορές και περιύβριση συμβόλων του ελληνικού κράτους. Καταστροφή και λεηλασία του Πολυτεχνείου και κάψιμο ελληνικής σημαίας από νεαρά άτομα    κατά την επέτειο της 17ης Νοέμβρη 1973, το έτος 1995. Περιστατικά. Αθώωση όλων των κατηγορουμένων, τόσο των εγκλωβισθέντων παρά την θέλησή τους στο Πολυτεχνείο, όσο και αυτών που εισήλθαν παράνομα στο    Πολυτεχνείο, διότι δεν κατέστη εφικτό να αποδειχθεί η συμμετοχή των συλληφθέντων στα ανωτέρω εγκλήματα. Καταδίκη των κατηγορουμένων που εισήλθαν παράνομα στον χώρο του Πολυτεχνείου, μόνον για διατάραξη    οικιακής ειρήνης του Πολυτεχνείου, πράξη για την οποία καταδικάσθηκαν πρωτοδίκως. (ΕΦ ΑΘ2309/1998  ΠΟΙΝΔ/ΝΗ/1999 (20)  
στ) Ευθύνη του Δημοσίου σε αποζημίωση. Αυτή αίρεται αν η πράξη ή παράλειψη έλαβε χώρα κατά παράβαση διατάξεως, που έχει θεσπισθεί αποκλειστικά χάριν του γενικού συμφέροντος. Καταστροφή αυτοκινήτου, λόγω εμπρησμού από αναρχικούς, κατά τη διάρκεια ταραχών, οφειλόμενη στη μη αποτελεσματική επέμβαση των αστυνομικών και των πυροσβεστικών δυνάμεων. Περιστατικά. Αιτιολογημένη η κρίση ότι δεν ελήφθησαν τα μέτρα που επεβάλλοντο για την προστασία της περιουσίας της αναιρεσίβλητης , εν όψει των ιδιαίτερων καθηκόντων της Αστυνομίας και των δεδομένων της συγκεκριμένης περίπτωσης. Πλημμελώς αιτιολογημένη η προσβαλλόμενη απόφαση αναφορικά με την αξία του αυτοκινήτου. Κακώς το δικαστήριο εκτίμησε τα μη πρόσφορα κριτήρια της κατά το χρόνο καταστροφής απαιτούμενης δαπάνης για την αγορά παρόμοιου αυτοκινήτου και της αύξησης των τιμών. Μερικά δεκτή η αναίρεση για πλημμελή αιτιολογία (αναιρεί εν μέρει την υπ΄ αριθμ. 3138/2002 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών). (ΣΤΕ1590/2010  )
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ:
1.-Το Πανεπιστημιακό άσυλο εφαρμόστηκε από το 1897 μέχρι σήμερα στα Ελληνικά ΑΕΙ με προβλήματα μεν ,αλλά συνεχώς και θεωρείται αναγκαίο στοιχείο της «αυτοδιοίκησης» των ΑΕΙ, δεν μπορεί να αποτελεί όμως η εφαρμογή του νόμιμο λόγο παραβιάσεως της νομιμότητας.
2.- Μετά την κατάργηση της ρύθμισης του άρθρου 3 παρ.2 και  3 του νόμου 4009/ΦΕΚ 195/Α/6.9.2011 και με την κατά προεκτεθέντα για την φύση του θεσμού του ασύλου και την προστασία του ,ως απόρροια της πλήρους αυτοδιοικήσεως των ΑΕΙ κατά την παρ 5 του άρθρου 16 : Α)τις ειδικότερες ρυθμίσεις και διασφαλίσεις προστασίας του ασύλου θα παραλάβει ο οργανισμός και ο εσωτερικός κανονισμός κάθε ιδρύματος. Β) Ο πρύτανης έχει την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών του ΑΕΙ. Λαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση επειγόντων ζητημάτων, όταν τα αρμόδια όργανα διοίκησης του ιδρύματος, πλην του Συμβουλίου, αδυνατούν να λειτουργήσουν και να λάβουν αποφάσεις. Είναι υπεύθυνος για τη λήψη μέτρων για την προστασία και ασφάλεια του προσωπικού και της περιουσίας του ιδρύματος. Συνεπώς έχει την ευθύνη για την αντιμετώπιση καταστάσεων που αφορούν την διαφύλαξη του ασύλου. Όμως μετά τον ν 4009/2011 και την υπαγωγή στις κοινές διατάξεις για τις αξιόποινες πράξεις που τελούνται εντός των χώρων των Α.Ε.Ι. για την περίπτωση που εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 334 ΠΚ την αξιόποινη πράξη αυτή μπορεί να την καταγγείλει  τόσον ο νόμιμος εκπρόσωπος του ΑΕΙ  δηλαδή ο πρύτανης, αλλά μπορεί να το καταγγείλει οποιοσδήποτε υπάλληλος του ΑΕΙ .
3.-Η ρύθμιση άρθρου 3 παρ.2 και  3 του νόμου 4009/ΦΕΚ 195/Α/6.9.2011 είναι ατυχής γιατί έτσι μπορούν να συμβούν γεγονότα βίαιης και απόλυτης κατάλυσης της ακαδημαϊκής ελευθερίας αλλά και η ακαδημαϊκή τάξη και παράλληλα  διευρύνεται υπέρμετρα ο κύκλος των υπόχρεων προσώπων όπως θέλει το άρθρο 334 ΠΚ ,πράγμα που δεν συνέβαινε με τον καταργηθέντα νόμο, πράγμα που μάλλον θα προκαλέσει τα αντίθετα αποτελέσματα από εκείνα που ήθελε ο νομοθέτης του ν 4009/2011.-
4.-Τα Πανεπιστήμια με την χρήση του «ασυλου» ανεδείχθησαν σε νικηφόρα «κάστρα Ελευθερίας». Έδρασαν όπως δίδασκε ο μέγιστος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Ν. Σαρίπολος (άξιοι συνεχιστές του έργου του ο Αλέξανδρος Σβώλος και ο Αριστόβουλος Μάνεσης) ότι, όταν η Ελευθερία κυνηγηθεί από την Πολιτεία θα προστρέξει προς προστασία στο Πανεπιστήμιο και αν καταδιωχθεί και από αυτά θα την θέσω – προστατεύσω – υπό την τήβεννο μου…
(Το επανέλαβε και ο Αρ. Μάνεσης κατά την εναρκτήρια ομιλία του όταν εκλέχτηκε καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο ΑΠΘ).

[1] Βλ Νίκος Αλιβιζάτος «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ 16 τα πριν και τα μετά» εκδόσεις Μεταίχμιο.

2 Βλ. Μ. Στασινόπουλου, Η ελευθερία γνώμης των καθηγητών των ανωτάτων σχολών(η ακαδημαϊκή ελευθερία), Νομικαί μελέται, Αθήνα, 1972, σ. 9 επ., Η. Κυριακόπουλου, Ατομικά δικαιώματα και δημόσιοι υπάλληλοι, 1934, σ. 15-80 και Α.Μανεση . Η συνταγματική προστασια της ακαδημαικής ελευθερίας .Συνταγματική Θεωρία και πραξη  1980,674 επ,Π Μαντζούφα ,Ακαδημαική ελευθερία  1997,227 επ 339επ

 

3Βλ Α Μανεση :ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ : ΣΕΛ 676-672

 

4 Η απόφαση ΣτΕ 355/1943 μαζί με την απόφαση και τα πρακτικά του Πειθαρχικού Συμβουλίου είναι δημοσιευμένη στην ειδική έκδοση με τίτλο «Η αντιδικία των τόνων», εκδ. Τζάκα-Δελαγραμματικα, Αθήναι, 1944, σ. 13 επ

 

5 Βλ: Μελέτη :Η δίκη των τόνων, Παναγιώτης Μαντζούφα, : Επιστημονικός Όμιλος "Αριστόβουλος Μάνεσης"  ανάρτηση στο διαδίκτυο 26/11/2010

 

6ΣτΕ 32/1990, με επιπαραπομπή στις ΣτΕ 2788/1984, 2257/1983, 1812-1816/1983, 2216/1977, 252/1977, 1254/1976, 2168/1975, 787/1967, 2101/1960, 702/1957, 243/1957, 194/1957, 1288/1954, 175/1954, 1899/1952. Πρβλ. Ολ.ΣτΕ 2786/1984.

 

7 Δεν περιλαμβάνει το εκπαιδευτικό προσωπικό των παραγωγικών σχολών των ΕΔ, οι οποίες Σχολές θεωρούνται  μεν Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα του κράτους, ισότιμα με τα λοιπά ΑΕΙ, δεν έχουν όμως τον χαρακτήρα αυτοδιοικουμένου ΑΕΙ κατά την έννοια του άρθρου 16παρ5Σ(ΣτΕ3756/1989,2136/1991,3894/96)

 

8 Έτσι έχουμε την γνώμη ότι  τουλάχιστον είναι ανεξήγητη, η ρύθμιση  του άρθρου 76 παρ 12 του ν 4009/2011 σύμφωνα με την οποία αν περάσουν άπρακτες (για οποιονδήποτε λόγο) οι προθεσμίες του νόμου αυτού εκλογής των νέων οργάνων διοίκησης των ΑΕΙ αναστέλλεται από 1.9.2012 “η επιπλέον της βασικής χρηματοδότησης του ιδρύματος”.

 

9  Με τις σκέψεις της η απόφαση αυτή θεμελιώνει αξίωση των μελών ΔΕΠ προς το κράτος να  τους διασφαλίζει τις κατάλληλες συνθήκες για να ασκούν το λειτούργημα τους

 

10  Βλ σε Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 24/7/2011«Η  συνταγματική κατοχύρωση της αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ»Του Προκοπη Παυλοπουλου

 

11 Εκδήλωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας είναι και η αξίωση του πανεπιστημιακού διδασκάλου να συμμετέχει στις διαδικασίες λήψεως των αποφάσεων των σχετικών με τη διοίκηση του πανεπιστημίου κατά τρόπο που να εξασφαλίζεται η γνησιότητα της γνώμης και της ψήφου του στο πλαίσιο της αντίστοιχης ομάδας( ΑΕΔ 30/1985)

 

12 Βλ «Καθημερινή» της 17/7/2011, σελ. 19 σε άρθρο τους οι καθηγητές κ.κ. Ν. Αλιβιζάτος και Α. Μανιτάκης αναφέρουν: «Τα πανεπιστήμια είναι νομικά πρόσωπα ιδρυματικού και όχι σωματειακού χαρακτήρα (όπως είναι οι δικηγορικοί σύλλογοι)». Συνεπώς, «οι πανεπιστημιακοί δεν έχουν ατομικό δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στα πανεπιστημιακά όργανα».

 

13 . Η ανωτάτη παιδεία έχει ανατεθεί αποκλειστικά σε Ν.Π.Δ.Δ. πλήρως αυτοδιοικούμενα τα οποία, χωρίς να διαθέτουν αυτονομία, αποφασίζουν για τις υποθέσεις τους με δικά τους όργανα( ΑΕΔ

30/1985)

 

14 βλ Ελισαβετ Συμεωνίδου –Καστανίδου μελέτη «Το πανεπιστημιακό άσυλο» σε ΠοινΔ 6/2003,664-666

 

15 Βλ  άρθρο «Η αναγκαιότητα ολοκλήρωσης της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ»του Παναγιώτη Β. Τσίρη 14 Ιουλίου 2008 ηλεκτρονική δημοσίευση σε «ενThesis»

 

16 Σύμφωνα με τα άρθρα 1, 2 και 5 του π.δ/τος 423/1991 («Οργανισμός των Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Αιγινήτειου και Αρεταίειου», ΦΕΚ Α΄ 154), όπως τροποποιήθηκε με το π.δ. 19/2003 (ΦΕΚ Α΄ 24), αποτελούν πανεπιστημιακά νοσοκομεία στερούμενα ιδίας νομικής προσωπικότητας και υπαγόμενα στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (βλ. ΣτΕ 545/2010  και Ε.Α. 198, 70/2009

 

17 Η διάταξη καταργήθηκε με το άρθρο 81 παρ 1 του ν 4009/2011 καίτοι  τα νοσοκομεία αυτά είναι ιδρυματικού χαρακτήρα και εφαρμόζεται σ’ αυτά η διάταξη του άρθρου 109 Σ

 

18 βλ Γνωμοδότηση ΝΣΚ  141 /2011

 

19 άσυλο [ < α (στερητικό) + συλάω-ώ (=αφαιρώ, λεηλατώ, λαφυραγωγώ) ] σημαίνει χώρος «ιερός» και «απαραβίαστος». πανεπιστημιακό άσυλο, είναι αντίστοιχα, το «απαραβίαστο» των «ιερών» πανεπιστημιακών χώρων στους οποίους συντελείται επιστημονική έρευνα και διδασκαλία

 

20 Το Κυλώνειον Άγος, 632 π.Χ.:Η σφαγή όσων είχαν καταφύγει στο ιερό της Ακρόπολης, όπου υπήρχε άσυλο, και εξ αιτίας αυτού του ανοσιουργήματος μία  κατάρα έπληξε για χρόνια την Αθήνα.

 

21 Βλ Κώστας Γεωργουσόπουλος 24γράμματα – Ηλεκτρονικό Περιοδικό «Ασύλου σύληση» Αναρτήθηκε07/11/2011 |

 

22 Βλ Ν.Πασχαλίδη «Το Πανεπιστημιακό Ασυλο» σε Υπεράσπιση  4/1999 1283-1288, Αλέξανδρος Απ. Μαντζούτσος «ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΑΣΥΛΟ: δημοκρατική κατάκτηση ή θεσμοθετημένη ασυδοσία; σε Νομικό Βήμα, Τόμος 58, Τεύχος 5, Ιούνιος 2010, σελ. 1136-1146.

 

23 Η λέξη χρησιμοποιείται από τον 5ο αιώνα π.Χ. (Ευριπίδης, Μηδ. 727-728). Το πνεύμα του άσυλου συναντάται και το 467 π.Χ, έτος που διδάχτηκαν «Ικέτιδες» του Αισχύλου. Η λέξη, αρχικά, προσδιόριζε ναούς ή ιερούς τόπους (απ΄ εδώ και η λ. “ιερόσυλος”) και κανένας δεν μπορούσε να πειράξει όποιον ζητούσε προστασία

 

 24 Βλ «Το πανεπιστημιακό άσυλο και ο νομοθέτης :μια σχέση μαγική που τείνει να γίνει θυελλώδης» της Ιφιγένεια Καμτσίδου,σε Ι΄ Συμπόσιο Ομίλου Αριστόβουλος ΜάνεσηςΝεοχώρι, Λίμνη Πλαστήρα 20-21/03/2009

 

25  «Το πανεπιστημιακό άσυλο είναι ένα δικαίωμα ιερό, με ιστορία αιώνων στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, και το δυσφημίζουν ή συμβάλλουν στον εκφυλισμό του όσοι ανεύθυνα και επιπόλαια το μετατρέπουν ή αφήνουν να μετατραπεί ή καλύπτουν ιδεολογικά τη μετατροπή του από άσυλο των ιδεών σε άσυλο βιαιοπραγιών και καταστροφών», Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου – Εισηγητής Αντ. Μανιτάκης, Ψήφισμα για το Ζήτημα του Πανεπιστημιακού Ασύλου, Αθήνα 2007, σελ. 4.

 

26 για να αντιληφθεί  κανείςτην δοκιμασία της Πανεπιστημιακής Κοινότητος ,οταν συμβαίνουν τραγικά γεγονότα στο Πανεπιστήμιο αξιζει να αναζητησει την επιστολή παραίτησης του πρύτανη του ΕΚΠΑ Χ.Κιττα  Εφημερίδες 10-11/12/2009

 

27 Βλ « 24γράμματα – Ηλεκτρονικό Περιοδικό» Το άσυλο σε άλλες εποχές Αναρτήθηκε στις 02/04/2011 στην κατηγορία 24γράμματα:,Β. Ιστορία, Ιστορικά γεγονότα .

 

28 Οι φοιτητές  τότε διακήρυξαν: ««”Αν θέλετε νά έχετε τέκνα άνευ τιμής, άν νομίζετε ότι άτιμάζομεν τό Ίδρυμα τούτο, τότε περιττόν νά λεγόμεθα τρόφιμοι αυτού, άς κλείση δέ προτιμότερον όπως μή επεκτείνεται ή ατιμία καί πρός τούς προγενέστερους! Ημείς δμως τ’ άναντία φρονούντες, άπεφασίσαμεν νά συνταφώμεν μετ’ αύτοΰ. Δηλοΰμεν δέ προσέτι, οτι, ούτε κυβέρνησις, ούτε άλλη τις μεγαλύτερα δύναμις, αν ύπάρχη έν τω κράτει, θά μας έκβιάση• καί είς δέ άστυφύλαξ, αν τολμήση νά πατήση τόν περίβολον, ή τό πεζοδρόμιον τοΰ Πανεπιστημίου, θά φονευθή».

29 Οι διατάξεις αυτές του οργανισμού καταργήθηκαν με το άρθρο  81παρ 1 του ν 4009/2011

 

30 Η έφοδος των αστυνομικών δυνάμεων στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών την 22α Φεβρουαρίου 1973 και η εισβολή άρματος μάχης στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο την 17η Νοεμβρίου 1973.-

 

31  Βλ. Ε. Παπανούτσου ,Πρακτικά των Συνεδριάσεων της Βουλής , σελ 493

 

32 Βλ. σχετικά Πρακτικά της Ολομέλειας σελ. 495 , 509 , 524 ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Υποεπιτροπών σελ. 442 κ.ά.

 

33  ΓνωμΕισΑΠ 6/1977, Ευστ. Μπλέτσα, ΠοινΧρ ΚΖ’/1977, σελ. 389-390.

 

34 Βλ αναλυτικά  οι δηλώσεις  σε Ε.Μπλέτσα «Η Ελληνική Δικαιοσύνη» Αθηναι 1978 ,σελ 359-397»

 

35 «Ή μη παραδοχή τον Πανεπιστημιακού ασύλου αποτελεί άρνηση μιας πολιτικής αξίας, που είναι συνυφασμένη μέ τήν βασική αρχή του  πολιτισμου μας, διοτι ή επιστημονική και γενικότερα ή πνευματική αναζήτηση μόνο μέ τήν 'Ελεύθερία είναι δυνατή. Της αρχής αυτής πραγμάτωση αποτελεί ο θεσμός του  πανεπιστημιακου άσυλου, πού διαμορφώθηκε σαν δημοκρατική κατακτηση Τό Πανεπιστημιακό άσυλο είναι ή «κατοικία» τής  Ακαδημαϊκής Ελευθερίας.    »

 

36 Βλ «Ελευθεροτυπία» 14-4-1977

 

37 «Ελευθεροτυπία» 18-5-1977

 

38 Βλ. Κ .Ασπρογέρακα-Γρίβα , Η κατάσταση στα Πανεπιστήμια της Ελλάδας μετά το νόμο-πλαίσιο, Αθήνα 1984, σελ.164-167

 

39 (βλ. Κ.  Χρυσόγονου,  Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα, 3ηέκδ., 2006,  σ. 346).  Παρεμφερώς,  σύμφωνα με άλλη άποψη,  το πανεπιστημιακό άσυλοσυνιστά συμπληρωματικό συνταγματικό έθιμο, το οποίο δεν μπορεί να καταργήσει ονόμος (βλ. Α. Μανιτάκη, Ελληνικό Συνταγματικό Δίκαιο Ι, 2004, σ. 60, 368-9, επίσηςΓ.  Κατρούγκαλου, Jura sunt vigilantibus scripta.  Το πανεπιστημιακό άσυλο και η αμφισβήτησή του,  ΕφημΔΔ 2006,  σ. 678  επ.).  Συνεπώς θα ήταν επιτρεπτή ηνομοθετική επέμβαση για τη διαφορετική ρύθμιση του ασύλου,  π.χ.  με την απλοποίηση της διαδικασίας άρσης του κατά περίπτωση ή ακόμη με την ανάθεση της τήρησης της έννομης τάξης εντός των χώρων των Α.Ε.Ι. σε ειδικό σώμα υπαγόμενοστις πρυτανικές αρχές στα πλαίσια της συνταγματικά προβλεπόμενης αυτοδιοίκησης, όχι όμως και η ολοσχερής κατάργηση του ασύλου.

 

40 Βλ. Α.Ι. Τάχος , Ειδικό Διοικητικό Δίκαιο ,Τεύχος 3 , σελ 70.

 

41 Συνταγματικό Έθιμο: άγραφος κανόνας δικαίου, συνεχής και επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά, πεποίθηση ότι δημιουργείται κανόνες δικαίου (λαϊκή αποδοχή).Το συνταγματικό έθιμο δεν μπορεί να καταργήσει συνταγματικές διατάξεις, αλλά αντίθετα λειτουργεί συμπληρωματικά.

 

42 « 5. Το Πανεπιστημιακό Άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους των Α.Ε.Ι. και συνίσταται στην απαγόρευση επέμβασης της δημόσιας δύναμης στους χώρους αυτούς χωρίς την πρόσκληση ή άδεια του αρμόδιου οργάνου του Α.Ε.Ι. ,όπως αναφέρεται στη συνέχεια.  6. (α) Το όργανο αυτό είναι τριμελές και αποτελείται από τον Πρύτανη ή το νόμιμο αναπληρωτή του και ανά ένα εκπρόσωπο του Διδακτικού -Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) και των φοιτητών.  (β) Ο εκπρόσωπος του Δ.Ε.Π. μαζί με έναν αναπληρωτή είναι μέλη τηςΣυγκλήτου και εκλέγονται από το σύνολο των συγκλητικών μελών του Δ.Ε.Π. Ο εκπρόσωπος των φοιτητών μαζί με τον αναπληρωτή του είναι μέλη τηςΣυγκλήτου και εκλέγονται από το σύνολο των φοιτητών συγκλητικών.  (γ) Το όργανο αυτό αποφασίζει μόνο με ομοφωνία των μελών του. Σε περίπτωση διαφωνίας συγκαλείται έκτακτα η Σύγκλητος του Α.Ε.Ι. την ίδιαμέρα προκειμένου να αποφασίσει σχετικά. Η τελική απόφαση παίρνεται με πλειοψηφία των 2/3 του συνόλου των παρόντων.  7. Επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμόδιου οργάνου τουΑ.Ε.Ι., επιτρέπεται μόνον εφ` όσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματαή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής»(   Η αρχική ρύθμιση  του Αρθρου  2.του ν 1268/82)

 

43 Με βάση τον Π.Κ. και τους ειδικούς ποινικούς νόμους αυτόφωρα κακουργήματα είναι λ.χ. η πώληση ή διάθεση ναρκωτικών (άρθρο 5, Ν 1729/1987) , ο εμπρησμός ( άρθρο 264 Π.Κ.) , η πρόκληση έκρηξης ( άρθρο 270 Π.Κ.) , η κατασκευή , προμήθεια ή κατοχή εκρηκτικών υλών ή βομβών και ακόμη η μεταφορά ή φύλαξη τους ( αρθρο 272 Π.Κ.) ο βιασμός ( άρθρο 336 Π.Κ.) η κατάχρηση σε ασέλγεια (άρθρο 338 Π.Κ.)

 

44 Επίσης δεν απαιτείται άδεια εισόδου της δημόσιας δύναμης όταν τελούνται αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής ( κακουργήματα ή πλημμελήματα), λ.χ. η ανθρωποκτονία και ηαπόπειρα της (άρθρα 42 και 299 Π.Κ.), η έκθεση σε κίνδυνο άλλου ( άρθρο 306 Π.Κ.) , η παράλειψη λύτρωσης από κίνδυνο ζωής ( άρθρο 307, Π.Κ.)

 

45 ΠΟΙΝΔ/ΝΗ 2003/272, ΠΟΙΝΛΟΓ 2003/391


46 «Άσυλο: δεν αρκούν οι λεκτικές καταδίκες» του Νίκου Κ. Αλιβιζάτου σε Ι΄ Συμπόσιο Ομίλου Αριστόβουλος Μάνεσης Νεοχώρι, Λίμνη Πλαστήρα 20-21/03/2009, Καθημερινή, 22-02-09.


47 Βλ «Η επικαιρότητα του πανεπιστημιακού ασύλου και οι συνταγματικοί φραγμοί κατά της ανατροπής»Γιώργου Σ. Κατρούγκαλου, Αν. Καθηγητή ΔΠΘ σε Ι΄ Συμπόσιο Ομίλου Αριστόβουλος Μάνεσης,ο.π, αλλά και εκτεταμένη αναφορά  σε Κ.Χρυσογονο: «Το Σύνταγμα και ο  ν 4009/2011» εκδ Σάκκουλα  2011,σελ 8-13

 

48 Βλ ολοκληρη στην σελίδα……………..


Πλήρες Μέγεθος

< επιστροφή